29 آبان 1397 ساعت 12:29
 
 

اوقات شرعی

 
 


درس اخلاق مدیران96/5/5

                                                                                                      پنجشنبه 5/5/96
موضوع : مسئولیت پذیری درنظام اسلامی
لغت مسئول – در لغت صیغه اسم مفعول است به معنای مورد سؤال قرار گرفته و بازخواست شده و مسئولیت یعنی مورد بازخواست قرار گرفتن ، و مفهوم مسئولیت این است که شخص مکلّف در قبال انجام وظیفه مستّحق پاداش و در قبال ترک وظیفه مستحق کیفر و عقوبت خواهد شد .
در بحث کلی مسئولیت – انسان یعنی موجود مسئول که در زندگی در سه فصل مهم مسئول است % 1- مسئولیت در برابر خدا 2- مسئولیت در برابر خلق 3- مسئولیت در برابر خود
مسئولیت انسان در برابر خدا به حکم طینت و فطرت توحیدی امری مسلّم است که مخلوق در برابر الطاف و عنایات خالق خود خصوصاً در قبال نعمتهای فراوان مادی و معنوی پروردگار ، وظیفه شکر و سپاسگذاری و ادای حقّ بندگی دارد
خدای متعال در آیه 8 سوره تکاثر فرموده : ثُمَّ لَتُسْئَلُنَّ یَوْمَئِذٍ عَنِ النَّعِیمِ
یعنی فردای قیامت هر انسانی در قبال نعمتی که به او داده شده مورد سئوال و بازخوست قرار می گیرد .
بنابراین اگر انسان در برابر خدای خود مسئول است به این جهت است که هر چه دارد از خدا دارد پس هر چه در دست و اختیار ما است برآن ید امانی داریم و در حقیقت مالک اصلی خداست *** این امانت چند روزی نزد ما است . چه ابزار مادی و ملک و منال دنیائی یا نعمتهای وجودی ما مانند نعمت سلامتی ، چشم و گوش و قلب و ... از ما می پرسند که از اینها چگونه استفاده کردی ؟! از نعمت عمر می پرسند چگونه گذراندی ؟
پس حق خدا بر انسان ادی بندگی انسان به پیشگاه اقدس ربوبی است یعنی عمل به واجبات و ترک محرمّات الهی و این به معنای ادای حق است .
رازو رمز کسب توفیق در زندگی خدا گرائی است و راهکار خدا گرائی هم ادای حق الله است .
اگر انسان خود را در برابر خدا مسئول دانست ، براندام زندگیش لباس مسئولیت می پوشاند و باور دارد که : إِنَّ السَّمْعَ وَالْبَصَرَ وَالْفُؤَادَ كُلُّ أُولَٰئِكَ كَانَ عَنْهُ مَسْئُولًا چشم و گوش و دل در پیشگاه حضرت حق مسئولند ، چشم فردای قیامت باید دیدنی ها را جوابگو باشد که چه دیده ؟ چرا دیده ؟ خدا نکند که حرام دیده باشد که اگر چنین بود زندگی ناموفق و آخرت ویران دارد ، گوش مسئول شنیده ها است حق ندارد هر چیزی بشنود ، هرساز و آواز و یا حرف لغو و بی نزاکت بشنود ، و همینطور قلب و دل انسان .
انسان باید در زندگی احساس کند که در سیر و سفر است لکن سفر الی الله ، آدم مسافر همیشه برای حرکت و رفتن آماده است .
انسان صالح با خدا و مسئولیت پذیر در زندگی سفر معنوی الی الله را دارد . در این راه به مصداق آیه شریفه سوره انشقاق آیه 6 که فرموده : يا أَيُّهَا الْإِنْسانُ إِنَّكَ كادِحٌ إِلى رَبِّكَ كَدْحاً فَمُلاقِيهِ؛ - در راه لقاء الهی همه سختی ها را به جان می خرد ، چون هدفش لقاء الله و رسیدن به دیدار و رحمت رب است و تلاش برای رسیدن به مقام قرب و سرانجام رسیدن به لقاء محبوب است و به محض اینکه به مقام وصل رسید همچون قطره ای که به دریا وصل شده آرام می گیرد و تمام رنج سفر الی الله در دنیا که به خاطر رسیدن به گنج لقاء الله بود که حاصل شد لذا همه رنجهای سفر می ریزد و از این لحظه غم هجران به شادی وصال مبدّل می شود ، چنانجه استاد علامه حسن زاده آملی گفته است :
رهروان سوخته ای بی سروبی سامانند *** شَررِ عشق ببین و اثر اطوارش .
به هر حال برای کسی که در زندگی مسافر است به سفر الی الله و مصمّم است دین خود را به خدا ادا کند راهی دشوار دارد ، راهی باریک و تاریک و مالامال از مشکلات و رنجها و محرومیّتها .
مهم این است که بتوانیم در مسیر زندگی رضای خدا را برای خود کسب کنیم و راه کسب رضای حق داشتن ادب به پیشگاه خدا است ، مبادا که با خدا بی ادبانه صحبت کنیم ، بی ادبانه دعا کنیم ، بی ادبانه خود را از خدا طلبکار بدانیم ، بعضی از ما معرفت دعا هم نداریم گویا بجایدعا و التماس، حق مسلّم خود را از خدا میخواهیم لذا طلبکارانه و به صورت تحکّم و فرمان از خدا مطالبه داریم و اگر از باب امتحان الهی مبتلا به مصیبتی یا مشکلی شدیم و یا ضرر مالی کردیم با خدا از سر جنگ و دعوا و توقع وارد میشویم اینها همه نشانه از بی ادبی ما بر پیشگاه خدا است .
بخش دوّم مسئولیت در برابر خلق است اما سخن این نیست که جامعه از انسان مسامحه کار و بی تفاوت باز خواست می کند ، چون جامعه در چنین جایگاهی نیست بلکه وقتی بر مسئولیت انسان در قبال جامعه می گوئیم یعنی انسان در برابر خدا باید پاسخگوی حقوق مردم باشد که خدا بر گردن او نهاده ، به عبارت دیگر هر فرد موظف است همانطور که به مصالح خود می اندیشد به مصالح دیگران نیز بیندیشد و به مصداق وَتَواصَوا بِالحَقِّ وَتَواصَوا بِالصَّبر ِبا توصیه به یکدیگر حافظ شیرازه ارزشهای دینی ، فرهنگی ، اخلاقی و اجتماعی توسّط آحاد مردم در جامعه باشند .
بنابراین مردم در جامعه به گردن هم حق دارند و این حق را خدا برایشان قرار داده است .
اساساً اگر با همین منظر نگاه کنیم احکام اسلام را بر اساس حکمت و مصلحت می بینیم که به خاطر اهمیّت مسئولیت اجتماعی انسان است که شرع مقدس امر به معروف و نهی از منکر را واجب کرده تا نظارت ملی بر عملکرد افراد جامعه صورت گیرد و مردم یکدیگر را در امر صعود در سیر کمالات یاری و از سقوط در دره شقاوت و نیستی از هم نگهداری و مراقبت نمایند .  به هر حال مسئولیت در برابر خلق رکن مهم ازمراودات اجتماعی ما را تشکیل می دهد و ارزشهای اجتماعی بر مبنای حسن سلوک رفتاری شکل می گیرد و لذا هر گونه ایذا< و اذیت و مردم آزاری و ضابع کردن حقوق مادی و معنوی مردم حرام است و حق الناس محسوب میشود.

ارسال نظر


کد امنیتی
بارگزاری مجدد

 

شعار سال 1397

شعار امسال «حمایت از کالای ایرانی» است؛ سال «حمایت از کالای ایرانی». این فقط مربوط به مسئولین نیست؛ آحاد ملّت همه میتوانند در این زمینه کمک بکنند و به معنای واقعی کلمه وارد میدان بشوند.

موضوع خطبه ها

موضوع اصلی:قیام امام حسین(ع)        

موضوع خطبه این هفته:رسالت سجادی

مدت خطبه ها:35دقیقه

 

 

گنجینه های فرهنگی

کانال پیام رسان نماز جمعه

با کلیک برتصویر زیر درکانال سروش نماز آدینه از مطالب متنوع شامل:داستانهای اخلاقی، نکات پند آمیز ،احادیث،اخبارسیاسی ،نکات روانشناسی ، خطبه ها و تصاویر نمازگزاران…. بهره مند شوید.