30 فروردين 1397 ساعت 22:54
 
 

اوقات شرعی

 
 


درس اخلاق مدیران 96/10/7

درس اخلاق96-10-7
اخلاق خود یک علم است که انسان باید در پی فراگیری آن باشد و موضوع علم اخلاق سلوک رفتاری انسان است . رفتار انسان یعنی بروز دادن ارتباطات و مناسبات با دیگران .
بنابراین میتوان گفت اخلاق برای اعتدال بخشیدن به رفتار انسان بر مبنای هدفهای ارزشمند انسانی است که در شئونات اجتماعی و تعامل با مردم به دور از افراط و تفریط با خوش خلقی و خوش رفتاری و خوش گفتاری و خیرخواهی و مردم دوستی و ایثار و فداکاری – وقار و متانت مردم دوستی و خدمت تواضع و فروتنی و دیگر معیارهای انسانی و ارزشی همچون تقوا و فضیلت ، خود را نشان دهد و نشان دهد که خطای رفتاری ندارد .
از طرفی فراگیری علم اخلاق مقدمه ای برای عمل است یعنی انسان هم موجد اخلاق است یعنی باید فضیلتها و شایستگی های فعلی و قولی ( رفتاری و گفتاری ) را ایجاد و تحصیل کرده و دنبال نماید و در نفس خود مستقر کند و هم عامل اخلاق-یعنی به مبنای اخلاقی عمل کند .در بحث اخلاق هم باید بگوئیم که علم اخلاق برای عمل است وگرنه کسی می داند دروغ و غیبت و تهمت و نمّامی و سخن چینی و نفاق افکنی و ظلم و بدخواهی از مفاسد اخلاقی و بد است اما از آنها ابائی ندارد از نظر اسلام عالم بی عمل است و مورد مذمّت قرآن قرار می گیرد که در سوره شریفة صف آیه 3 فرموده : يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لِمَ تَقُولُونَ مَا لَا تَفْعَلُونَ ؟كَبُرَ مَقْتًا عِندَ اللَّهِ أَن تَقُولُوا مَا لَا تَفْعَلُونَ یعنی ای کسانی که ایمان آورده‌اید! چرا سخنی می‌گویید که عمل نمی‌کنید؟!نزد خدا بسیار موجب خشم است که سخنی بگویید که عمل نمی‌کنید!
به هرحال یافته های عقلی و نقلی گویای این است که انسان ، شاه بیت عالم خلقت و آفرینش است یعنی مخلوقی است که دیگر مخلوقات به خاطر او آفریده شده اند . عقل می گوید شأنیت این مخلوق بزرگ که با شخصیت متعالی است ایجاب نمی کند که در این عالم یَلَه و رها و بی مسئولیت و بی هدف باشد زیرا خداوند او را گرامی داشته است.
و فرموده:
وَلَقَدْ كَرَّمْنَا بَنِي آدَمَ=(سورة اسراء  آيه 70) همچنین دیگر آیات قرآنی که گویای امتیاز وبرتری انسان نسبت به دیگر مخلوقات است که می فرماید:
وَسَخَّرَ لَكُم مَّا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ=( سورة جاثية  آيه 13 ) آنچه در آسمانها و آنچه در زمین است همه را از سوی خودش مسخّر شما ساخته.
وَعَلَّمَ آدَمَ الْأَسْمَاءَ كُلَّهَا=( سورة البقرة  آيه 31)مخلوقی که خدای متعال معلم اوست.
عَلَّمَ الْإِنسَانَ مَا لَمْ يَعْلَمْ=( سورة علق  آيه 5 )  به انسان آنچه را نمی‌دانست یاد داد!
لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنسَانَ فِي أَحْسَنِ تَقْوِيمٍ  =( سورة تين  آيه 4 ) ما انسان را در بهترین صورت و نظام آفریدیم.
خَلَقْتُ الْأَشْیآءَ لِأَجْلِک((حدیث قدسی)) تمام اشیا را برای تو بنی آدم آفریدم
بر اساس همین ارزشهائی که خدای متعال در نهاد انسان قرار داده ، خداوند اخلاق و ایمان و عمل صالح را که شاخصه انسانیت  است محصول شجره طیبة  دین و شریعت قرار داده به این معنی که دین ضمانت کسب اخلاق را دارد و لذا هدایت الهی برای تربیت است و نتیجة تربیت متخّلق شدن به اخلاق دینی و الهی و اسلامی است .
از این جهت باید گفت قدمت دیانت و هدایت که نتیجة آن اخلاق انسانی است به قدمت عمر بشریت باز می گردد یعنی در تمام ادوار تاریخِ حیاتِ بشریت ،خداوند وحی و نبوت را به عنوان چراغ هدایت بشر قرار داده و آموزة این هدایت ، تزکیه نفس و تهذیب اخلاق انسانها است .
تزکیه نفس یعنی پاک کردن آلودگیهای اخلاقی از قلب و دل و عمل و مقدمة تزکیه نفس هم خالی کردن دل از محبّت غیر خدااست . اگر مظروف ظرف دل فقط محبت و عشق به خدا باشد و انسان عاشق خدا شود ظرف دلش لبریز از نور خدا می شود که در روز قیامت برایش کارساز است و روشنگر صحرای محشر و قیامت انسان می شود .
اینکه خدای متعال در سوره شعرا آیه 88-89 می فرماید : يَوْمَ لَا يَنفَعُ مَالٌ وَلَا بَنُونَ-إِلَّا مَنْ أَتَى اللَّهَ بِقَلْبٍ سَلِيمٍ
یعنی اینکه فردای قیامت مال و اولاد فریاد رسی برای انسان ندارد و فقط قلب سالم است که خدا خریدار آن است – قلب سالم هم همان نفس پاک شده و تزکیه شده از آلودگیها است .
امام صادق (ع) در تبیین معنای قلب سلیم می فرماید : قلب سلیم قلبی است که به هنگام ملاقات خدای متعال ( در وقت نماز یا مُردن ) چیزی جز خدا در آن جای نداشته باشد .
در نتیجه علم اخلاق علمی مستقل است و جنبة صوری ندارد بلکه جنبة عملی دارد و از علوم دستوری است یعنی باید و نباید دارد – باید فضائل را جذب کرد و نباید رذائل و زشتی ها را جذب کرد .

ارسال نظر


کد امنیتی
بارگزاری مجدد

 

شعار سال 1397

شعار امسال «حمایت از کالای ایرانی» است؛ سال «حمایت از کالای ایرانی». این فقط مربوط به مسئولین نیست؛ آحاد ملّت همه میتوانند در این زمینه کمک بکنند و به معنای واقعی کلمه وارد میدان بشوند.

موضوع خطبه ها

موضوع اصلی:جامعه اسلامی و ارزشها            

موضوع خطبه این هفته:  مبانی سلامت اجتماعی

مدت خطبه ها:35دقیقه

 

 

گنجینه های فرهنگی

کانال تلگرامی نماز جمعه