30 شهریور 1397 ساعت 21:17
 
 

اوقات شرعی

 
 


اسراف

اسراف گناهی است که کبیره بودنش منصوص است . در سوره شریفه اعراف آیه 29می فرماید : وَكُلُوا وَاشْرَبُوا وَلَا تُسْرِفُوا إِنَّهُ لَا يُحِبُّ الْمُسْرِفِينَ=(از نعمتهای الهی)بخورید وبیاشامد لکن اسراف نکنید که خداوند اسرافکاران را دوست نمی دارد .
ارباب تفاسیر می گویند هر که را خدا دوست ندارد اهل عذاب است زیرا کسانی به بهشت می روند که محبوب خدا باشند –کسی را که خدا اورا دوست ندارد قطعاً بوی بهشت راهم استشمام نخواهد کرد واین آیه شریفه هم تصریح دارد که خداوند اسرافکار را دوست ندارد .
همچنین در سوره شریفه انعام آیه 141 می فرماید : كُلُوا مِن ثَمَرِهِ إِذَا أَثْمَرَ وَآتُوا حَقَّهُ يَوْمَ حَصَادِهِ وَلَا تُسْرِفُوا إِنَّهُ لَا يُحِبُّ الْمُسْرِفِينَ=یعنی ازدرختان میوه ومحصولتان به وقت ثمر بخورید واستفاده کنید وحق آن را (در دادن زکات واجب ومستحب و کمک به فقرا ) ادا کنید و اسراف نکنید که خداوند مسرفین را دوست نمی دارد .
در سوره شریفه غافر(مؤمن) آیه 36 فرموده که خدا مُسرف مُرتاب وشکاّک را هدایت نمی کند واسراف کنندگان اصحاب آتشند – وَأَنَّ الْمُسْرِفِينَ هُمْ أَصْحَابُ النَّارِ
در سوره اسراء(بنی اسرائیل) آیه 27- إِنَّ الْمُبَذِّرِينَ كَانُوا إِخْوَانَ الشَّيَاطِينِ =تبذیرگران واسراف کاران را برادران شیطان خوانده  است.در کتاب وسائل باب 27 – از عباّس نقل می کند که گفت به محضر مبارک امام هشتم (ع) استیذان در نفقه  و خرج خانواده ام گرفتم.
قال: اسْتَاْذَنْتُ الرِّضا(ع) فِی النَّفَقَةِ عَلَی العَیالِ فَقالَ بَیْنَ الْمَکْرُوهَیْنِ=گفتم چگونه هزینه خانواده ام را بپردازم تاچه حدی در امر نفقه خرج کنم ؟ فرمود بین دو امر ناپسند هزینه کن – منظور حضرت را متوجه نشدم –عرض کردم فدایت شوم دوامر ناپسند ومبغوض را نمی دانم چیست فرمود : خدا ترا رحمت کند مگر نمی دانی که خدا اسراف کاری وزیاده روی و از طرفی بخل وسخت گیری را دوست نمی دارد ؟ پس اهل اقتصاد ومیانه روی باش نه در خرج وهزینه وپرخرج واسرافکار باش نه اینکه بر زن وفرزندت تنگ بگیر .پس آیه شریفه 67سوره فرقان  را تلاوت کرد : وَالَّذِينَ إِذَا أَنفَقُوا لَمْ يُسْرِفُوا وَلَمْ يَقْتُرُوا وَكَانَ بَيْنَ ذَلِكَ قَوَامًا=یعنی بندگان رحمان کسانی هستند که در خرج کردن مال خود اسراف نمی کنند وبُخل ورزی وتنگ دستی هم ندارند بلکه انفاقشان بین اسراف وبخل است .
اسراف یعنی هزینه وصرف مال بیش از حدّشأن وضرورت وتبذیر یعنی صرف مال در موردی که سزاوار نیست ونباید خرج کند .
به هر حال بیهوده خرج کردن وریخت وپاش کردن اینها مصادیق اسراف است .
استاد شهیدمان مرحوم آیت ا...دستغیب میفرمود : بیشتر مشکلات اقتصادی مردم در زندگی وغالب ورشکستگیها از اسراف کاری سرچشمه می گیرد.  اگر در زندگی به دستور شرع مقدس عمل می کردیم وزندگی را برای خود پر هزینه نمی کردیم ومبتلا به اسراف وناراحتی ها نمی شدیم واهل قناعت وسازگاری در زندگی بودیم طعم شیرین و آسودگی خیال را در زندگی می چشیدیم .
در سفینة البحارجلد 2 صفحه 452از امیرالمؤمنین (ع) نقل می کند که فرمود :لَا یَذُوقُ الْمَرْءُ مِنْ حَقِیقَةِ الْإِیمَانِ حَتَّى یَکُونَ فِیهِ ثَلَاثُ خِصَالٍ: الْفِقْهُ فِی الدِّینِ، وَ الصَّبْرُ عَلَى الْمَصَائِبِ، وَ حُسْنُ التَّقْدِیرِ فِی الْمَعَاش. کسی طعم شیرین حقیقت ایمان را نمی چشد مگر اینکه در او 3 خصلت باشد :
1-داشتن احکام ومسائل دینی 2- شکیبائی در گرفتاریها 3- اندازه گیری مناسب در هزینه زندگی   
مهم این است که در زندگی تدبیر داشته باشیم – همه جور می توان زندگی کرد این ماهستیم که نباید رندگی را برخود سخت کنیم – پُرخرجی نوعی از سخت کردن زندگی است . لحظه ای به خود آئیم و ببینیم زندگی را که امروز بنام مدرنیته بر ما فرزندان ما تحمل کرده اند آیا واقعا زندگی آرمانی است یا افتادن در ورطة سراب است ؟ شفاف تر بگویم مثلاً دختری که برایش یخچال و وسائل و جهیزیه گرفته اند وقتی می گوید این یخچال یا این وسیله قدیمی است  و من نمی خواهم .این ایرادها و امثال آن سخت گیری برخود وخانواده ات می باشد. وقتی می توان به تلویزیون غیر ال سی دی اکتفا کرد، اصرار بر به روز شدن امکانات زندگی ما را از اصل زندگی دور می کند .

در روایت شریفه نبوی آمده است : اگر کسی با شب با شکم سیر بخوابد و بداند که همسایه ای گرسنه دارد به او رسیدگی نکند و او را سیر نکند اساساً مسلمان نیست . این هشداری است به ما که بدانیم مسلمانی به تسبیح وسجاده و دلق نیست -  لذا خدای متعال در جای جای قرآن توصیة به انفاق فی سبیل الله کرده است معنای عملی انفاق این است که اگر مال در راه خدا و به سود جامعه و نیازمندان و رفع گرفتاری آنان صرف و هزینه نشود – آن مردم روی سعادت و خوشوقتی را نخواهند دید و خوی اسراف کاری واشرافی گری در میان آنان رواج خواهد یافت .
از طرفی اقدام و عمل در بخش اقتصاد مقاومتی هم ملازماتی دارد که مهمترین آن پرهیز از اسراف و ولخرجی و هزینه های گراف توسط دولت وملّت است .یعنی وقتی به تبیین مفهوم اسراف می پردازیم – این گناه فقط توسط مردم در زندگی های شخصی صورت نمی گیرد بلکه در بخش دولتی هم مظاهر و مصادیق اسراف زیاد یافت می شود و کُلّاً هر دستگاهی که در جمهوری اسلامی خرجهای بیهوده و زیاده روی غیر ضروری در هزینه ها داشته باشد از مصادیق بارز عینی اسراف تلقی می شود وهر مسئولی به تناسب دستگاه اجرائی خود باید پاسخگو باشد اگر اسراف و پُر خرجی در بخشهای کلان و وزارتی بود مقامات بالای دولت مسئولند و اگر در بخشهای خُرد و استانی و شهرستانی باشد مسئولین رده میانی و پائین دولت مسئولند به هرحال هر کس صورت هزینه خرجهای غیر ضروری و ولخرجی از بیت المال را امضا کند در هر مقامی که باشد نزد خدای متعال مسئول است و باید جوابگو باشد مثلاً سفرهای مقام معظم رهبری در دهة گذشته به استانها را ملاحظه کنید با کمترین هزینه بیشترین برکت و دستاورد را برای استانهای مختلف داشت – امّا گاهی هم سفرهای مقامات با هزینه های چند میلیاردی با صورت هزینه های تأمّل بر انگیز تحمیل هزینه بر بیت المال شده و نمود بارز اسراف در بخش دولتی است . گرچه اصل کار خیلی خوب است اما هزینه های سنگین غیر ضروری مشکل ساز است. وقتی اجلاس بین المللی بانوان برگزار می شود – یک یا چند خانم توانمند می توانند پیام رسان جمهوری اسلامی در آن اجلاس باشند امّا می بینیم  بیش ازصد زن را با حق مأموریت به این سفرهای پیک نیکی می فرستند – این اقدام چه تناسبی با اقتصاد مقاومتی دارد ؟ !
بزرگترین راهکار توفیقی دولت در بخش اجرائی کردن اقتصاد مقاومتی این است که دستگاههای نظارتی وظیفه شناسی کنند و جلو ولخرجی ها را در دولت بگیرند – تحمیل هزینه های گزاف بر بیت المال – مأموریتها و سفرهای دسته جَمعه خارجی – برگزاری همایش های پرهزینه – هدایا و کارانه ها و پاداشها و اضافه کاریهای قپانی و سفرهای پروازی روزانه اینها همه نمونه بارز اسراف دردولت است که متأسفانه با بی مبالاتی ها درد دولتهای گذشته تا کنون صورتی معمولی و متعارف به خود گرفته است و تا جلو این رویه های غلط گرفته نشود اقدام و عمل در تحقق اقتصاد مقاومتی شعاری بیش نخواهد بود .
در زندگی شخصی هم همه ما باید ملتزم به اقتصاد و میانه روی در خرج کردن و هزینه های زندگی باشیم و اگرقُبح و زشتی اسراف به عنوان یک معصیت خداوند و گناه از جلو چشم انسان ریخته شد برایش عادی م یشود – سخنان استاد شهیدم مرحوم آیت الله دستغیب هر لحظه به ذهنم خطور می کند برای نمونه ایشان می فرمود : شما وقتی می توانید مثلاً با پنج هزار تومان خود را سیر کنید چه لزومی دارد غذای پنجاه هزار تومانی بخورید ؟ ! در حالیکه با هر دو نوع غذا انسان سیر می شود اما غذا با هزینه کم و متعادل سلامت معنوی هم دارد لکن غذای گران اسراف است و گناه هم محسوب میشود.
بنابراین رعایت اعتدال و اقتصاد و میانه روی در زندگی شرط اوّل در کسب و ربودن گوی توفیق است امیرالمؤمنین (ع) در خطبه همّام حتی لیاس معتدل را هم نشانه خوبان می داند -وَ مَلْبَسُهُمُ الِاقْتِصَاد -نه ژولیده پوشند و تفریط در پوشش دارند – نه فاخر پوش و اشراف منش هستند بلکه در هر چیز گفته اند خیرالامور او سطها-
وجود مبارک رسول خدا (ص) هم بنا به نقل نهج الفصاحه صفحه 601 میفرماید : مَنِ اقْتَصَدَ اَغْناهُ اللّه ُ وَ مَنْ بَذَّرَ اَفْقَرَهُ اللّه =هرکس دخلش با خرجش برابری کند و ولخرجی نکند خدا اورا بی نیاز از مردم می کند اما کسی که صرفه جو نباشد – و خرجش بیش از دخلش باشد و اهل ولخرجی و اسراف و تبذیر باشد خدا اورا فقیر می کند 

 

 

شعار سال 1397

شعار امسال «حمایت از کالای ایرانی» است؛ سال «حمایت از کالای ایرانی». این فقط مربوط به مسئولین نیست؛ آحاد ملّت همه میتوانند در این زمینه کمک بکنند و به معنای واقعی کلمه وارد میدان بشوند.

موضوع خطبه ها

موضوع اصلی:قیام امام حسین(ع)        

موضوع خطبه این هفته: ارزشهای عاشورا

مدت خطبه ها:35دقیقه

 

 

گنجینه های فرهنگی

کانال پیام رسان نماز جمعه

با کلیک برتصویر زیر درکانال سروش نماز آدینه از مطالب متنوع شامل:داستانهای اخلاقی، نکات پند آمیز ،احادیث،اخبارسیاسی ،نکات روانشناسی ، خطبه ها و تصاویر نمازگزاران…. بهره مند شوید.