24 مهر 1397 ساعت 21:15
 
 

اوقات شرعی

 
 


معیارهای اسراف

در قرآن مجید بیست و سه مورد از اسراف و مذمّت آن سخن به میان آمده و خدای متعال تأکید کرده که اسرافکاران را دوست نمی دارد .
در سوره شریفه شعراء  آیه 151- سفارش می کند که مردم در زندگی مراقب باشند که راه و روش اسراف کاران را پیروی نکنند  وَلَا تُطِيعُوا أَمْرَ الْمُسْرِفِينَ یعنی فرمان مسرفین را طاعت نکنید . پیام این آیه شریفه این است که مخالفت با عوامل اسراف و اسرافکاران یکی از وظایف دینی ما است زیرا آیه 28 سوره شریفه غافر آنان را دروغگوی گمراه می داند که خداوند آنها را هدایت نمی کند : إِنَّ اللَّهَ لَا يَهْدِي مَنْ هُوَ مُسْرِفٌ كَذَّابٌ =خداوند اسرافکار دروغگو را هدایت نمی کند .
از طرفی در آیه 83 سوره یونس، خوی اسرافکار را خوی فرعونی می داند و یکی از شاخصه های مذموم فرعون را اسرافکاری او بیان می کند وَإِنَّ فِرْعَوْنَ لَعَالٍ فِي الْأَرْضِ وَإِنَّهُ لَمِنَ الْمُسْرِفِينَ– یعنی فرعون مُتکبّر و برتری جوی خوی فرعون و شاخصه اش اینکه از اسرافکاران بود .
اسراف موجب برون رفت انسان از مسیراعتدال در خرج هزینه زندگی است و روحیه لطف و عاطفه نسبت به همنوع را از انسان می گیرد و لذا بر خلاف رضای خدا و اهداف عالی اجتماعی انبیاء است .
در میزان الحکمه جلد 4 صفحه 448از امام صادق (ع) روایت می کند که فرمود : کمترین حدّ اسراف این است که لباس را که بیرون برای حفظ وجاهت و جایگاه خود می پوشی – در خانه هم همان لباس را بپوشی – یعنی در خانه باید راحت بود و از لباس ساده استفاده کرد نه لباس گران قیمت .
یا می فرماید اگر باقی مانده آب یا غذا خود (و غذای سالم اضافی )را دور بریزید اسراف است .
عیاّش از اَبان ابن تغلب روایت می کند که امام صادق (ع) همچین فرمود : مال وثروت از آنٍ خدای متعال است –( یعنی در حقیقت مالک اصلی خدا است – این امانت چند روزی نزد ما است )و خداوند مال و ثروت را امانتی در دست مردم قرار داده و به آنها اجازه فرموده تا در حدّ اعتدال از آن استفاده کنند – یعنی در حدّ نیاز و ضرورت بخورند و بیاشامند و بپوشند و هزینه کنند و مازاد آنرا به فقرا و نیازمندان بدهند تا فاصله بین فقر و غنا کم شود و اختلافات طبقانی از بین برود و پراکندگیها ترمیم گردد . کسی که به این توصیه عمل کند اعمالش مباح است و نکاح و مرکبش حلال.
 اما به فرمایش امام صادق عليه السلام :َمن عَدا ذلكَ كانَ علَيهِ حَراما=(میزان الحکمه، جلد یازدهم)کسی که از این حدّ تجاوز کند و اهل ولخرجی و ریخت و پاش و اشراف مسلکی شد به حرام افتاده است .
اسلام شریعت جامع وکاملی است که در انسان روح عاطفه و همنوع دوستی و آشنائی را می دمد – اگر اسراف را خوی فرعون می داند به همین دلیل است که چرا حاضرید پرخوری کنید و بی اعتنا به گرسنگان باشد ؟ ! یک مسلمان باید صاحب اخلاق و مروّت باشد و کارهایش حُسن فعلی و فاعلی داشته باد – حُسن فعلی یعنی لینکه اهل عمل صالح باشد – حُسن فاعلی یعنی در نیّت درست وخالص داشته باشد – مثلاَ جمع کردن مال از راه حرام و نامشروع نه حُسن فعلی دارد و نه فاعلی و یا خرج کردن مال حلال در راه حرام جایز نیست و اسراف است چرا که حُسن فعلی ندارد – همینطور خرج کردن مال حلال در راه حلال به قصد خود نمائی – نه به قصد طاعت و انفاق در راه خدا – پس چون نیت ریاء  است،اینهم چون حُسن فاعلی ندارد اسراف و دو حکم دور ریختن مال است.
یعنی اگر کسی صد میلیون خرج ساختن مسجد و حوزه علمیه و عتبات عالیات و کار خیر کند امّا برای خود نمائی و ریا باشد مثل این است که این پول را دور ریخته است .
پس مخارج روا مخارجی است که در حدّ اعتدال و رضای خدا باشد – این خوب است و مخارج ناروا مخارجی است که در حکم ولخرجی باشد یا رضای خدا در آن نباشد – این بد است و معیار اسراف است .
البتّه مصداق اسراف بستگی به شرایط و مقتضیات حال جامعه دارد – اگر در جامعه به لطف خدا همه دارند و همه سیرند و نیازمند نبود – و انسان به حسب شأنش خرج کند مانعی ندارد واسراف نیست امّا اگر جامعه فقیر باشد و انسان متموّل اشراف منش و پرخرج زندگی کند ، قابل قبول نیست .
یعنی ثروتمندان باید تمام ابعاد زندگی جامعه و مردم را لحاظ کنند و زیر نظر بگیرند و نسبت به عموم مردم احساس مسئولیت کنند تا دلها را بدست آورند – چون: دل شکستن هنر نمی باشد .
خلاصه کلام اینکه: اسراف حرام است چون :
موجب دو قطبی شدن فضای اقتصاد زندگی مردم می شود و فاصله بین فقیرو غنی را زیاد تر می کند .
همچنین اسراف بلیّه است که موجب فقر و تنگدستی انسان یا نسل بعد از او می گردد.
شرع مقدس اتلاف مال را در حکم اعراض از مال می داند -چون اعتقاد ما این است که المال مال الله و ید مال بر ما اعتباری است نه ملکیت حقیقی چون در حقیقت مالک اصلی خدا است  این امانت چند روزی نزد ماست  زیرا کسی حق ضایع کردن مال خود را ندارد – اینکه می گویند هر کس اختیار تنخواه خود دارد – شاید بخواهد مالش را آتش بزند کسی حق اعتراض به او ندارد – حرف غلطی است زیرا خدا چنین حقی به کسی نداده است  و اگر کسی مالش را به قصد نابودی در معرض قرار داد هرکس جلو نابودی آنرا گرفت مالک آن می شود .

 

شعار سال 1397

شعار امسال «حمایت از کالای ایرانی» است؛ سال «حمایت از کالای ایرانی». این فقط مربوط به مسئولین نیست؛ آحاد ملّت همه میتوانند در این زمینه کمک بکنند و به معنای واقعی کلمه وارد میدان بشوند.

موضوع خطبه ها

موضوع اصلی:قیام امام حسین(ع)        

موضوع خطبه این هفته: ارزشهای عاشورا

مدت خطبه ها:35دقیقه

 

 

گنجینه های فرهنگی

کانال پیام رسان نماز جمعه

با کلیک برتصویر زیر درکانال سروش نماز آدینه از مطالب متنوع شامل:داستانهای اخلاقی، نکات پند آمیز ،احادیث،اخبارسیاسی ،نکات روانشناسی ، خطبه ها و تصاویر نمازگزاران…. بهره مند شوید.